Dok posmatraš noćno nebo, možda i ne slutiš koliko je svemir postao zanimljiv u posljednjim godinama. Naučnici sa University of California, Irvine skrenuli su pažnju astronomske zajednice na novu egzoplanetu – GJ 251 c, stjenoviti svijet koji se nalazi u zoni pogodnog života i udaljen je svega osamnaest svjetlosnih godina od nas. U galaktičkim razmjerama, to je gotovo komšiluk, pi[e RTS.
Njena blizina, zajedno s pretpostavkom da bi na površini mogla postojati tečna voda, čini je jednim od najperspektivnijih kandidata za buduća detaljna posmatranja.
Planete koje bi mogle da pričaju priču nalik našoj
Među hiljadama egzoplaneta koje smo otkrili, samo je mali dio u zoni gdje je moguć život kakav poznaješ. Osim GJ 251 c, tu su Proxima b, koja kruži oko zvijezde Proxima Centauri, i TRAPPIST-1e, jedna od najzanimljivijih planeta u čuvenom sistemu TRAPPIST-1. Sve one imaju ono što je ključno – uslove za postojanje vode u tečnom obliku.
Te planete istražuju se intenzivno, ali još uvijek znamo premalo. Njihova atmosfera, geologija i sastav samo su djelimično dostupni našoj tehnologiji. Zato budući teleskopi i napredne metode poput spektroskopije obećavaju nova saznanja.
Kako je GJ 251 c uopšte otkrivena?
Njeno postojanje naučnici su zaključili na osnovu preciznih mjerenja radijalne brzine njene matične zvijezde – malog, aktivnog M-patuljka. Dva najmodernija instrumenta bilježila su sitna gravitaciona „povlačenja“ zvijezde, onakva kakva izaziva planeta dok kruži oko nje. Signal je bio dovoljno jak da potvrdi postojanje GJ 251 c, a direktna posmatranja očekuju se u narednim godinama.
A šta je sa životom u našem dvorištu?
Dok gledamo daleke svjetove, najbolji kandidati za život možda se kriju u našem Sunčevom sistemu. Evropa, ledeni mjesec Jupitera, skriva ogromni podzemni okean, dok Enceladus, mali mjesec Saturna, izbacuje gejzire vode i organskih molekula pravo u svemir.
Misija Europa Clipper, koju je NASA lansirala 14. oktobra 2024. godine, stiže do Jupitera 2030. Tada će tokom 49 preleta proučavati pukotine, gejzire i unutrašnju strukturu Evrope. U isto vrijeme, analiza materijala iz gejzira Enceladusa već otkriva potencijal za život.
Putovanje koje mijenja sve što znamo
Dok svemirski teleskopi budućnosti proučavaju GJ 251 c i druge egzoplanete, a letjelice poput Europa Clippera analiziraju ledene svjetove našeg sistema, pred nama je epska potraga. Ona bi jednog dana mogla da odgovori na pitanje koje čovječanstvo postavlja od kada postoji:
Da li smo sami u svemiru – ili je život mnogo češći nego što smo ikada smjeli da pomislimo?
